Hoogbegaafde leerlingen uit VWO 2-5 verzamelden zich bij SWV De Meierij voor een middag die verbond en uitdaagde. Talentissimo bracht ze samen rond het thema ethical hacking: niet het stiekem kraken van wachtwoorden, maar het verantwoord testen van systemen zodat ze juist veiliger worden. Al tijdens het voorstelrondje werd duidelijk hoe welkom die setting was; gamer-namen als Code Donut en SQL Chocolate vlogen door het lokaal, gevolgd door een lach vanwege de gedeelde herkenning van “anders denken”.
Een energieke mix van politie, Cyberbrein en jonge experts
Drie vakmensen zorgden voor de perfecte balans tussen theorie en praktijk. Onno Sidler, accountmanager Cybercrime Publiek-Private Samenwerking bij de politie Oost-Brabant, gaf het juridische kader. Will Moonen van stichting Cyberbrein begeleidde het programma met de jonge white-hat hackers Jesse en Timo. Zij vertelden hoe hun passie uitgroeide tot professionele skillset en – belangrijker nog – hoe je daar verantwoord mee omgaat.
Grenzen van de wet, duidelijker dan ooit
Sidler opende met een interactieve quiz. Even het cijfersysteem van een klasgenoot openklikken omdat de docent zijn laptop niet vergrendelde? Maximaal twee jaar gevangenisstraf: computervredebreuk. En iemand anders’ foto doorsturen? Dan komt daar bovenop nog diefstal van data bij, met strafverzwaring tot vier jaar. Het beeld van de “sleutel onder de bloempot” bleef hangen: dat een wachtwoord vinden betekent niet dat je het mag gebruiken. De leerlingen ontdekten gaandeweg dat ethiek minstens zo hard telt als technische behendigheid.
Spelen met kwetsbaarheden: zo werkt Capture the Flag
Na de reality-check volgde actie. Jesse en Timo activeerden een online Capture the Flag-platform met makkelijk, gemiddeld of pittig niveau. Wie de verborgen flag (zoals FLAG{a1b2c3}) vond, zag het scorebord live verspringen. Het spel bood volledige toestemming om te hacken – een veilige sandbox waarin niemand schade oploopt, maar je wél echte kwetsbaarheden leert herkennen. Door hints slim in te zetten, merkten leerlingen hoe elke stap – van formulieren manipuleren tot een eerste SQL-injectie – punten én zelfvertrouwen opleverde.
Wat de leerlingen ontdekten over zichzelf
Tussen de opdrachten door werden er stellingen gebruikt om het gesprek over hoogbegaafd-zijn los te maken. “Ik stel liever één domme vraag dan tien minuten zwijgen en stressen” bleek voor de meeste deelnemers verrassend lastig; durven vragen is iets dat veel hb-jongeren nog mogen oefenen. Een andere stelling – is creativiteit belangrijker dan snelheid? – leverde een levendige discussie op waarbij “out-of-the-box denken” het won van pure rekenkracht. Zo werd duidelijk dat ethical hacking niet alleen om code draait, maar om nieuwsgierigheid, lef en samenwerken.
Hoe scholen dit momentum kunnen benutten: hacken met hb’ers!
Voor scholen die deze ervaring willen delen, biedt de middag drie lessen. Ten eerste: ethical hacking is een krachtige, speelse ingang om digitale veiligheid onderdeel van het curriculum te maken. Ten tweede: peergroepen werken en worden als heel fijne bijeenkomsten ervaren; gelijkgestemden durven vragen, delen frustraties en motiveren elkaar om door te zetten als een puzzel vastloopt. Ten derde: een helder wettelijk kader voorkomt ongelukken – wie nu begrijpt waar de juridische grens ligt, hoeft later geen misstap te maken.
Talentissimo en Cyberbrein denken intussen na over mogelijkheden voor een vervolg. Genoeg inspiratie, van Internet-of-Things-hacks, Arduino-sensortests en het schrijven van Responsible-Disclosure-rapporten. En mooi om deze groep bij elkaar te kunnen blijven: ontwikkelingsgelijken zijn zo belangrijk (én leuk!) voor deze doelgroep. Op deze manier blijft de vonk branden – niet alleen in hun code, maar ook in hun onderlinge netwerk.
De middag ethical hacking liet zien hoe hoogbegaafde VWO-leerlingen techniek, creativiteit en verantwoordelijkheid samenbrengen. Door een veilige sandbox te combineren met duidelijke wet-uitleg en ruimte voor persoonlijke verhalen, werd hacken niet het einddoel, maar een middel om digitaal zelfvertrouwen en peer-verbinding te bouwen. Precies wat deze talenten nodig hebben om hun nieuwsgierigheid om te zetten in een positieve kracht.
Dank aan SWV VO de Meierij voor het faciliteren van deze middag! En dank aan de politie en stichting Cyberbrein voor het delen van waardevolle kennis, inzichten en trucs.
Meer leren over ethical hacking en zelf lekker aan de slag?
Hack the Box: biedt onder meer resources voor in het onderwijs, samenwerkend met grote organisaties over de hele wereld.
TryHackMe: behaal certificaten op het gebied van cybersecurity en laat zien wat je in huis hebt.
Hack This Site: legaal hacken én volgens de experts ethical hacking Timo & Jesse de moeilijkste uitdagingen die zij kennen!