"We zijn gewoon normale kinderen, we denken alleen op een ander niveau"

Rosaline

Dit ben ik

Heel veel mensen associeren hoogbegaafdheid met boeken lezen, studeren en huiswerk leuk vinden en zo. Dat vind ik niet perse allemaal leuk. Ik hou van creatief bezig zijn: schilderen, tekenen, turnen, zwemmen. Eigenlijk gewoon dingen die een normaal iemand ook zou kunnen doen. We zijn ook gewoon normale kinderen, we denken alleen op een ander niveau.

Als ik met meisjes ben die niet hoogbegaafd zijn, merk ik soms dat ze anders reageren op dingen. Zij weten dan niet goed wat ik denk, en andersom denk ik: “Wat denken zij in hun hoofd?” Dat is wel lastig. Een hoogbegaafd iemand met een IQ boven de 145 denkt ook weer anders dan iemand met een IQ van 135. 

Ik vind het leuk om over dingen na te denken. Vaak in de ochtend wacht ik even voordat ik op sta en dan denk ik over van alles na: over het verleden en het huidige en ook over dingen die ik op school heb geleerd of die op school of thuis zijn gebeurd. Dan denk ik daar veel dieper over na. Ik vind het ook leuk om verhalen te schrijven die ik zelf heb bedacht. Dan vraag ik bijvoorbeeld aan mijn broer of mijn klasgenootjes: “Waar zal ik een verhaal over schrijven?” en dat doe ik dan. Soms overleg ik ook met mijn meester dat ik het niet zo leuk vindt om te lezen en of ik in plaats daarvan een verhaal mag schrijven.

Ik ben zelf creatief hoogbegaafd. Ik vind het erg leuk om te tekenen en verhalen te schrijven, maar ik kan ook creatief denken en kom dus vaak op creatieve ideeën. 

Later wil ik model worden, omdat ik het leuk vind om te poseren voor de camera. Ik zou ook in de politiek willen, omdat ik op dit moment vind dat geen enkele politieke partij goed nadenkt. Ze zorgen eigenlijk allemaal voor een puinhoop, waardoor heel veel mensen ook in de problemen zitten. Dat zou ik willen veranderen, dat iedereen gewoon een beetje gelijk staat.

Voor- en nadelen

Als ik dingen leuk vind om te doen dan kan ik dat meestal ook goed leren, dat is best handig. Ik wil het dan graag kunnen en dan ga ik net zo lang door tot het lukt. Maar als ik iets niet leuk vind dan laat ik het een beetje liggen. Zoals huiswerk…

Er zijn ook wel nadelen aan hoogbegaafd zijn. Soms kan je het niet zo goed vinden met iemand die niet op jouw niveau denkt, je begrijpt elkaar dan niet zo goed. En de vele vooroordelen die mensen over je hebben. Als je zegt dat je hoogbegaafd bent, wat soms wel handig is want dan kunnen ze er rekening mee houden dat je anders kunt reageren, dan denken ze van “Oh dus je vindt boeken leuk!” of “Je gaat toch wel naar het gymnasium?” Maar ja, je kunt ook gewoon naar de HAVO gaan, ook al ben je hoogbegaafd. Het is wel lastig om daarmee om te gaan, er zijn zo veel vooroordelen. 

De baas voor één dag

Als ik één dag de baas zou zijn over de wereld dan zou ik, nou ja… Heel anders. Ik weet het niet zo goed. Er zijn heel veel mensen die geven vaak op. Dat is best zielig. Als ik bijvoorbeeld een zwerver zie dan denk ik: “Ja, die kunnen daar niks aan doen, misschien is hun moeder wel heel arm of hun vader en die kunnen daar ook niks aan doen.” Dat is wel lastig, dus dat zou ik graag willen verhelpen.

En dat er niet zoveel vooroordelen zijn over hoogbegaafd zijn en ook voor andere kinderen van mijn leeftijd die hetzelfde hebben. Dat zou ik willen veranderen.

Ik zou wel een goede planning maken voor de dag, met wat ik op dat moment wil zeggen tegen Nederland. Omdat gewoon, nou ja, je kan niet zo heel veel in één dag…

"Het is zo'n uitzonderlijke groep, met zo'n andere bedrading in het hoofd, die hebben echt iets heel specifieks nodig"

Mascha,
moeder van Rosaline

Waaraan merkte je dat Rosaline een beetje anders is dan andere kinderen?

Al heel jong merkte ik dat haar ontwikkeling anders verliep dan bij andere kinderen. Ze was razendsnel in alles, ook fysiek liep ze voor. Ze liep al heel erg vroeg, sprak vóór ze twee was in volzinnen en begon op haar tweede ook al letters te lezen. 

We kwamen op gegeven moment bij de GGD en daar moest ze vier blokjes op elkaar stapelen. Ze keek me aan van: “Moet ik dat nou echt doen?” Thuis bouwde ze hele kastelen bij wijze van spreken, dus ik zei iets van “Nou ja, doe het maar gewoon” en natuurlijk ging het nog mis ook. Ik zag die mevrouw iets noteren van: “Vier blokjes nog moeilijk” en dan probeer je als ouder te zeggen “Nou eigenlijk is het een beetje anders…” maar dan zie je die mevrouw al zuchten van “Oh, daar heb je weer zo’n moeder die vindt dat haar eigen kind veel meer kan.” Maar het bleek écht uit heel veel dingen al heel snel dat ze een bijzondere ontwikkeling doormaakte. 

Wat zijn voor jou de kenmerken van een kind dat hyperhoogbegaafd is?

Eén van de belangrijkste kenmerken is echt een buitengewoon uitzonderlijke denkkracht. Creatief denkvermogen, originaliteit. Wat bij Rosaline ook vooral erg aanwezig is is haar intensiteit: het intens beleven van alles wat haar overkomt, wat ze meemaakt, wat ze ziet. Intens in vriendschappen, hoge verwachtingen en op jonge leeftijd al bezig zijn met grote wereldvragen en problemen en ideeën. Ja, ik denk dat dat wel de grootste dingen zijn die je merkt.

En de asynchrone ontwikkeling. Rosaline is echt nog een kind, een klein meisje. Ze kan af en toe nog echt jong zijn, maar over het algemeen is ze heel erg wijs voor haar leeftijd. Ook in haar uitstraling, dat ze een heel eigen stijl heeft. Ze ziet en beleeft veel. Ze is heel duidelijk al met dingen bezig waarvan je denkt: dat mag nog wel even wachten.

Ze wisselt in gedrag, en in haar zijn, tussen kinderen van 2 tot 16 jaar. Het knuffelen, het stoeien, het heel lang houden van unicorns, zachte knuffelige dingen verzamelen, daarin is ze nog heel jong. Maar een kind van 9, inmiddels 10, dat in de politiek wil omdat zij denkt dat de huidige politieke partijen geen goede antwoorden geven op de vragen van deze tijd? Dat is weer heel volwassen.

Wat zou je tegen scholen willen zeggen over hyperhoogbegaafdheid? 

Zo, heb je even? Jeetje… Er moet zo ontzettend veel achterstand ingehaald worden in kennis en inzicht en begrip over en voor uitzonderlijke hoogbegaafdheid. Er is op de meeste scholen nog niets over bekend, niemand is ervan op de hoogte of weet zich er raad mee. Zelfs de voltijd hb scholen zijn niet ingericht op kinderen die een IQ boven de 145 hebben. Dat is zo’n uitzonderlijke groep, met zo’n andere bedrading in hun hoofd, die hebben echt iets heel specifieks nodig. Ik zou dus niet weten waar ik moest beginnen. 

Het is in elk geval zo dat het heel goed zou zijn om te beginnen met vooroordelen wegnemen. Het algemene beeld is dat deze kinderen geniaal zijn en het dus wel redden, wat de omstandigheden ook zijn. Dus dat ze altijd tienen halen op school, dat ze briljante leerlingen zijn, alles kunnen en snappen en dat alles ze makkelijk af gaat. Kortom: dat ze heel makkelijk door het leven gaan. Begrijpelijk, want de kleine genietjes, die jongetjes en meisjes die op hun negende naar de universiteit gaan, die zijn nieuws en komen in de openbaarheid. Maar de grote groep hoogbegaafde kinderen die niet zo succesvol is, de kinderen die soms zelfs thuis zitten omdat onderwijs op geen enkele manier aansluit bij wat ze nodig hebben, daar hoor je bijna nooit iets over. Ik denk dat het heel belangrijk is om daar óók aandacht aan te besteden.

Is dan niet elk hyperhoogbegaafd kind een kleine Einstein?

Nee. Het kan wel een aspect zijn van uitzonderlijke hoogbegaafdheid. Kijk, Einstein had een onderwerp gevonden waar zijn hart lag, waar hij al zijn creatieve denkkracht op heeft losgelaten en daar is hij ontzettend ver mee gekomen. Dat is ontzettend bijzonder en heel waardevol, maar heel veel kinderen hebben niet zo’n uitgesproken passie. Net als gewone kinderen: die hebben ook niet altijd één ding waar ze zich helemaal in vastbijten, maar allerlei verschillende hobby’s. 

Ik denk zeker dat kinderen die uitzonderlijk hoogbegaafd zijn heel ver kunnen komen als ze hun passie vinden. Dat ze daar heel veel in zouden kunnen bereiken, op een hele originele manier. Maar het punt is dat ze daarvoor ontzettend veel hindernissen moeten overwinnen, want als ze erover beginnen worden ze vaak niet begrepen of ze worden raar gevonden of mensen kunnen het niet volgen. 

Het is heel uitzonderlijk dat mensen én zo kunnen denken, én zo’n duidelijke passie hebben en dat ze dan ook nog serieus worden genomen, worden gezien en gewaardeerd. Dat gebeurt vaak helemaal niet. En dat is een ontzettend verlies aan creativiteit en mogelijkheden, want ik ben ervan overtuigd dat juist deze groep mensen, met hun bijzondere denkkracht vanuit al die perspectieven die ze met zich meebrengen, heel veel kan bijdragen aan de wereld en aan oplossingen voor de problemen die er op dit moment spelen.  

Hyperhoogbegaafd, voor of nadeel?

Het feit dat je het leven zo intens beleeft heeft natuurlijk voordelen. Je zintuigen zijn heel scherp, je kunt ontzettend genieten van mooie, lieve en fijne dingen. Vriendschappen gaan diep, het gaat werkelijk ergens over. Als je belangstelling ergens naar uit gaat, als je iets graag wilt doen zoals schrijven of model worden of wat dan ook en je hart ligt erin, dan heb je de mogelijkheid om er heel erg goed in te worden. Dat is natuurlijk een enorm voordeel. 

Je loopt alleen wel ook vaak tegen jezelf aan, want de eigen verwachtingen zijn groot en ongezond perfectionisme komt bij hyperhoogbegaafde kinderen veel voor. Wanneer je aan je eigen standaard wilt voldoen ben je wel een tijdje onderweg, want die eigen standaard ligt veel hoger dan bij mensen die niet hyperhoogbegaafd zijn. Veel hoger zelfs nog dan de standaard die anderen van je verwachten. 

Het genieten van intense vriendschappen, als alles goed gaat, is fantastisch, verrijkend en heel mooi om mee te maken (ook als ouder). Maar als je gekwetst wordt of het gaat mis, dan is het verdriet en de pijn en teleurstelling ook weer extra intens en diep. De pieken zijn een voordeel en de dalen een enorm nadeel. 

Wat vraagt het van jou als ouder?

Het vraagt van een ouder om los te laten wat de verwachtingen zijn van de buitenwereld, los te laten hoe een kind zich zou moeten ontwikkelen en wat een kind op welk moment zou moeten kunnen. Het vraagt dus heel goed kijken naar, luisteren naar en volgen van je kind. Proberen genoeg aan te bieden, kijken wat nodig is om die hersenen te activeren en actief te houden. 

Daarnaast is het een voortdurend, eindeloos, uitputtend gevecht met scholen en instanties om hen mee te krijgen in deze weg. Ik heb zo gevochten voor die drie kinderen van mij, dat is echt uitputtend. En de vooroordelen waar je tegenaan loopt. Op het schoolplein tegen een andere ouder zeggen “We hebben het zo lastig”, zoals andere ouders ook gewoon doen als er iets niet lekker loopt? Nou, je wordt vierkant uitgelachen. Want iedereen wil toch een hoogbegaafd kind? Dat is niet lastig, maar fantastisch! Begrip is er niet. Dus het is heel eenzaam en het is een hele harde strijd. 

Wat zou je zelf graag nog willen zeggen?

Ik zou het fijn vinden als hoogbegaafdheid en hyperhoogbegaafdheid er gewoon mogen zijn, er gewoon bij horen. We gaan er heel erg makkelijk vanuit dat een laag- of zwakbegaafd kind aanpassingen nodig heeft. We houden daar rekening mee, maken er speciale televisieprogramma’s voor en er zijn budgetten. Er is veel hulp, begrip en ondersteuning. Uitzonderlijk hoogbegaafde kinderen hebben vaak net zo veel hulp en ondersteuning nodig, maar vanwege alle vooroordelen en omdat er ‘hoog’ in het woord zit, is dat er allemaal niet en dat heeft ontzettend veel ellende tot gevolg. 

Laten we gewoon accepteren dat we allemaal op onze eigen manier iets bijdragen aan de wereld en de maatschappij, en dat ook deze groep er onderdeel van mag zijn. Zonder dat gedacht wordt dat ze zich beter voelen of arrogant zijn of wat dan ook. Als iedereen hoogbegaafd zou zijn, zouden we net zo goed een probleem hebben in de wereld als wanneer iedereen laagbegaafd zou zijn: we hebben elkaar allemaal nodig. Laten we elkaar dus alsjeblieft accepteren zoals we zijn, en niet overal vooroordelen en veroordelingen aan hangen.